Στιχοποιήματα και κείμενα

Αγάπες πρώιμες, όψιμες, αλαργινοί καιροί, τώρα και χτες, πληγές χαρές, ω ριζικά του κόσμου, κ’ εσείς που κάπου ζήσατε, και λιώνετε νεκροί, κ’ εσείς με μάτια ολάνοιχτα που ζείτε ακόμα εμπρός μου, πατρίδα μου, πατρίδες μου, θύμησες, τόποι, νιάτα, κ’ εσείς ονείρατα άστρεχτα, κ’ η ελπίδα εσύ, και ο τρόμος κ’ η ορμή, κ’ εσείς που απάντησα και σύντυχα στη στράτα, ή καβαλάρης στης ζωής το διάβα ή πεζοδρόμος, καρποί που μαραγκιάσατε κ’ εσείς βλαστοί δροσάτοι, φαντάσματα και πλάσματα, χαρίστρα μου η ψυχή. Της ρήγισσας Πρωτοχρονιάς μεστό είναι το παλάτι, διάπλατα σας ανοίγεται, και πλούσιοι και φτωχοί. Ρήγας κ’ εγώ, στο ερημικό νησί μου πάντα, ορίζω το θησαυρό που δίνεται, και δε θε να στερέψει. -Ξένοι, δικοί μου, φίλοι μου και οχτροί μου, σας χαρίζω τη λυρική μου σκέψη! (Κ. Παλαμάς, Άπαντα- Η πολιτεία και η μοναξιά, εκδ. Γκοβόστης) Πηγή: Homo Universalis

Απ' το παράθυρο στα βάθη μακριά, Ο κάμπος ξεχωρίζει, Και φαίνεται η αποκριά Μέσα στο δρόμ' όλη βοή που τριγυρίζει Είν' ο καιρός όπου τρελή γιορτάζ' η χώρα, Και σιέται η μυγδαλιά με κάλλη ανθοφόρα. Φτωχός ο κάμπος μας, μα όχι και γυμνός, Αφού είν' ασπροντυμένος. Μοιάζει με νιο που αχαμνός Κι απ' την αρρώστια κάτασπρος ειν' ο καημένος. Στο δρόμο άμαξες, μεθύσι, προσωπίδες, Και ρίχνει ο ουρανός βροχής ρανίδες. Τι τάχα να είσαι θλιβερή, ψιλή βροχή,  Που αργά κι αγάλι 'γαλι Μας έρχεσαι την εποχή Που τα νυφιάτικα η μυγδαλιά έχει βάλει;  Η φύσις κλαίει τη χειμωνιά που την παγώνει, Ή κλαίει από χαρά στο Μάρτη που σιμώνει; Σ' εκείνο το παράθυρο μπροστά κρατεί Η μάννα το παιδί της, Πότε του δείχνει τη γιορτή, Πότε την εξοχή με τη λευκή στολή της. Αποκριάς χαρά φωτίζει τ' αγγελούδι,  Κι η μάννα είν' έμορφη, σα μυγδαλιάς λουλούδι. Ρίχνει τα μάτια της και βλέπει τα βουνά Μ' ολόχιονο φουστ...

Ω! μέσα μου γεννιέται ένας Θεός!  και το κορμί μου γίνεται ναός,  δεν είναι ως πρώτα φάτνη ταπεινή·  μέσα μου λάμπουν ξάστεροι ουρανοί, το μέτωπο μου λάμπει σαν αστέρι...  Στο Θεό φανείτε τώρα, ήρθεν η ώρα,  από τ' άγνωστα μυστικά σας μέρη,  Μάγοι, φέρτε στο Θεό τα πλούσια δώρα. Φέρτε μου Μάγοι -θεία βουλή* το γράφει-  τη σμύρνα της ελπίδας, το λιβάνι  της πίστης, της αγάπης το χρυσάφι  Μυστήρια τέτοια ανθρώπου νους δε βάνει! Και σεις, Θρόνοι πανάχραντοι, αγγελούδια,  στην καρδιά μου -στην κούνια του- σκυμμένα,  με της αθανασίας τα τραγούδια  υμνολογείτε εσείς τη θεία τη γέννα. Μέσα μου λάμπουν ξάστεροι ουρανοί,  και το κορμί μου, φάτνη ταπεινή,  βλέπω κι αλλάζει, γίνεται ναός·  ω! μέσα μου γεννιέται ένας Θεός! *(η) βουλή: η επιθυμία, η θέληση Διαβάστε επίσης: Κωστής Παλαμάς Πηγή: Διαδραστικά σχολικά βιβλία

- Ποιὸς εἶδε τὴ νεράιδα Κυμοθόη, τοῦ πέλαου τὴ λαχτάρα καὶ τοῦ ἀφροῦ, ποὺ εἶν᾿ ἔξω ἀπὸ τὰ πρόσκαιρα τῆς πλάσης καὶ πέρα ἀπὸ τὰ βρόχια τοῦ καιροῦ; - Ἐγὼ εἶδα τὴ νεράιδα Κυμοθόη τῶν πέλαων τὴ χαρὰ καὶ τῶν ἀφρῶν στὰ πόδια της νὰ σέρνῃ τὸν Ἀσκραῖο, τὸν ψάλτη τῶν ἡρώων καὶ τῶν καιρῶν. - Ποιὸς εἶδε τὴ νεράιδα Κυμοθόη; τὰ κύματα μαγνῆτες καὶ καημοί, χρυσὰ δελφίνια στὴ φωνή της παίζουν καὶ στὸ κορμί. - Ἐγὼ εἶδα τὴ νεράιδα Κυμοθόη, νὰ ξεθάφτῃ στὴν ἄβυσσο θαφτὸ τοῦ Βασιλιᾶ τῆς Θούλας τὸ ποτήρι τ᾿ ὀνειρευτό. -Ποιὸς εἶδε τὴ νεράιδα Κυμοθόη; Τὸ πρόσωπό της μιὰ φεγγοβολή, τὸ φεγγάρι στῆς θάλασσας τοὺς κόρφους ποὺ τρέμει ἀπάνου τους καὶ τοὺς φιλεῖ. - Ἐγὼ εἶδα τὴ νεράιδα Κυμοθόη νὰ ποτίζῃ τὸ θεῖο τραγουδιστὴ στοῦ βασιλιὰ τῆς Θούλας τὸ ποτήρι... θνητὸς ἢ θεῖος, μακάριος ποὺ θὰ πιεῖ. Διαβάστε επίσης: Κωστής Παλαμάς Πηγή: Κωστής Παλαμάς - Ποιήματα

«Γύριζε, μὴ σταθῇς ποτέ, ρίξε μας πέτρα μαύρη,  ὁ ψεύτης εἴδωλο εἶν᾿ ἐδῶ, τὸ προσκυνᾷ ἡ πλεμπάγια,  ἡ Ἀλήθεια τόπο νὰ σταθῇ μιὰ σπιθαμὴ δὲ θἄβρῃ.  Ἀλάργα. Μόρα τῆς ψυχῆς τῆς χώρας τὰ μουράγια.  Ἀπὸ θαμποὺς ντερβίσηδες καὶ στέρφους μανταρίνους  κι ἀπὸ τοὺς χαλκοπράσινους ἡ Πολιτεία πατιέται.  Χαρὰ στοὺς χασομέρηδες! Χαρὰ στοὺς ἀρλεκίνους!  Σκλάβος ξανάσκυψε ὁ ρωμιὸς καὶ δασκαλοκρατιέται.  Δὲν ἔχεις, Ὄλυμπε, θεούς, μηδὲ λεβέντες ἡ Ὄσσα,  ραγιάδες ἔχεις, μάννα γῆ, σκυφτοὺς γιὰ τὸ χαράτσι,  κούφιοι καὶ ὀκνοὶ καταφρονοῦν τὴ θεία τραχιά σου γλώσσα,  τῶν Εὐρωπαίων περιγελᾷ καὶ τῶν ἀρχαίων παλιάτσοι.  Καὶ δημοκόποι Κλέωνες καὶ λογοκόποι Ζωίλοι,  καὶ Μαμμωνᾶδες βάρβαροι, καὶ χαῦνοι λεβαντίνοι.  λύκοι, ὦ κοπάδια, οἱ πιστικοὶ καὶ ψωριασμένοι οἱ σκύλοι  κι οἱ χαροκόποι ἀδιάντροποι καὶ πόρνη ἡ Ρωμιοσύνη!» (1908) Διαβάστε επίσης:  Κωστής Παλαμάς Πηγή:  Κωστής Παλαμάς - Πο...

J. Seward Johnson Jr. - The Awakening (1980) Καὶ τ᾿ ἄγαλμα ἀγωνίστηκα γιὰ τὸ ναὸ νὰ πλάσω στὴν πέτρα τὴ δική μου ἀπάνω, καὶ νὰ τὸ στήσω ὁλόγυμνο, καὶ νὰ περάσω, καὶ νὰ περάσω, δίχως νὰ πεθάνω. καὶ τό ῾πλασα. Κ᾿ οἱ ἄνθρωποι, στενοὶ προσκυνητάδες στὰ ξόανα τ᾿ ἄπλαστα μπροστὰ καὶ τὰ κακοντυμένα, θυμοῦ γρικῆσαν τίναγμα καὶ φόβου ἀνατριχάδες, κ᾿ εἴδανε σὰν ἀντίμαχους καὶ τ᾿ ἄγαλμα κ᾿ ἐμένα. Καὶ τ᾿ ἄγαλμα στὰ κύμβαλα, κ᾿ ἐμὲ στὴν ἐξορία. Καὶ πρὸς τὰ ξένα τράβηξα τὸ γοργοπέρασμά μου καὶ πρὶν τραβήξω, πρόσφερα παράξενη θυσία ἔσκαψα λάκκο, κ᾿ ἔθαψα στὸ λάκκο τ᾿ ἄγαλμά μου. Καὶ τοῦ ψιθύρησα: «Ἄφαντο βυθίσου αὐτοῦ καὶ ζῆσε μὲ τὰ βαθιὰ ριζώματα καὶ μὲ τ᾿ ἀρχαῖα συντρίμμια, ὅσο ποὺ νἄρθ᾿ ἡ ὥρα σου, ἀθάνατ᾿ ἄνθος εἶσαι, ναὸς νὰ ντύση καρτερεῖ τὴ θεία δική σου γύμνια!» Καὶ μ᾿ ἕνα στόμα διάπλατο, καὶ μὲ φωνὴ προφήτη, μίλησ᾿ ὁ λάκκος: «Ναὸς κανείς, βάθρο οὔτε, φῶς, τοῦ κάκου. Γιὰ δῶ, γιὰ κεῖ, γιὰ πουθε...

Θέλω νὰ χτίσω ἕνα σπιτάκι στὴ μοναξιὰ καὶ στὴ σιωπή. Ξέρω μιὰ πράσινη ραχούλα... Δὲ θὰ τὸ χτίσω ἐκεῖ. Ξέρω στὴ χώρα τὴ μεγάλη τὸν πλούσιο δρόμο τὸν πλατύ, μὲ τὰ παλάτια καὶ τοὺς κήπους... Δὲ θὰ τὸ χτίσω ἐκεῖ. Ξέρω τὸ πρόσχαρο ἀκρογιάλι, ὅλο τὸ κῦμα τὸ φιλεῖ, κρινόσπαρτη εἶναι ἡ ἀμμουδιά του... Δὲ θὰ τὸ χτίσω ἐκεῖ. Ἀτέλειωτη τραβάει μιὰ στράτα, σκίζει μιὰ χέρσα ἁπλοχωριά, σκληρὰ τὴ δέρνει τὸ ἀγριοκαίρι κι ὁ λίβας τὴ χτυπᾶ. Μιὰ στράτα χιλιοπατημένη, τὸν καβαλλάρη νηστικό, τὸν πεζοδρόμο διψασμένο θάφτει στὸν κουρνιαχτό. Ἐκεῖ τὸ σπίτι μου θὰ χτίσω μὲ μιὰ βρυσούλα στὴν αὐλή, πάντα ἡ γωνιά του θὰ καπνίζει κι ἡ θύρα του θἆναι ἀνοιχτή. Διαβάστε επίσης: Κωστής Παλαμάς Πηγή:  Κωστής Παλαμάς - Ποιήματα

Τρέχ᾿ ἡ ματιά μου ἐλεύθερη, χάνεται, σχίζει κάτου τὰ κύματα τὰ σύννεφα ψηλά, καὶ πάει καὶ σταματᾷ ἐκεῖ ποὺ γλυκογγίζει καὶ μὲ τὴ θάλασσα ὁ οὐρανὸς μιλᾷ. Κοιμᾶται τ᾿ ἀκρογιάλι, ἡ αὔρα πλέει δειλά, ἀσπρίζει ἐδῶ πουλὶ κι ἐκεῖ οὐρανὸς μαυρίζει. Ἡ νύχτα ἐχύθ᾿ ἡ δύσις μοναχὰ ροδίζει, ἡ μέρα εἶναι νεκρὸς ὁποῦ χαμογελᾷ. Μὰ καὶ τῆς δύσεως σὲ λίγο φεύγ᾿ ἡ χάρη, καὶ μέσ᾿ στὴ λίμνη μας θὰ δοῦμε τὸ φεγγάρι ἕνα ποτάμι ὁλόχρυσο πλατὺ νὰ κάμει. Καὶ τότε θὰ σοῦ πῶ ἀγάπη μου δροσάτη: -Μέσ᾿ στὴν καρδιά μας, θάλασσα πάθη γεμάτη, ὁ Ἔρως εἶν᾿ αὐτὸ τ᾿ ὁλόχρυσο ποτάμι. Πηγή:  Κωστής Παλαμάς - Ποιήματα

Γ. Ροϊλός, Οι ποιητές (π. 1919). Μεγάλοι ποιητές της γενιάς του 1880. Στο κέντρο: K. Παλαμάς.   Ο Κωστής Παλαμάς (Πάτρα, 13 Ιανουαρίου 1859 - Αθήνα, 27 Φεβρουαρίου 1943) ήταν ποιητής, πεζογράφος, θεατρικός συγγραφέας, ιστορικός και κριτικός της λογοτεχνίας. Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές, με σημαντική συνεισφορά στην εξέλιξη και ανανέωση της νεοελληνικής ποίησης. Αποτέλεσε κεντρική μορφή της λογοτεχνικής γενιάς του 1880, πρωτοπόρος, μαζί με το Νίκο Καμπά και το Γεώργιο Δροσίνη, της αποκαλούμενης Νέας Αθηναϊκής (ή Παλαμικής ) σχολής. Επίσης, είχε σπουδάσει και ως θεατρικός παραγωγός της ελληνικής λογοτεχνίας. Βιογραφία Γεννήθηκε στην Πάτρα στις 13 Ιανουαρίου 1859 από γονείς που κατάγονταν από το Μεσολόγγι. Η οικογένεια του πατέρα του ήταν οικογένεια λογίων, με αξιόλογη πνευματική δραστηριότητα, και ασχολούμενων με τη θρησκεία. Ο προπάππος του Παναγιώτης Παλαμάς (1722-1803) είχε ιδρύσει στο Μεσολόγγι την περίφημη "Πα...