Στιχοποιήματα και κείμενα

Ντέιβιντ Χιουμ   Ι Όπου η αναλογική θεολογία ξεπερνώντας το δογματισμό της γίνεται θεϊσμός και ο σκεπτικισμός ξεπερνώντας τον αθεϊσμό του αγνωστικισμός και όπου η διαμάχη τους αναγνωρίζεται απλώς λεκτική και η προτίμηση ζήτημα ιδιοσυγκρασίας. Μετά την αποχώρηση του Δημέα, ο Κλεάνθης και ο Φίλων συνέχισαν τη συζήτηση ως εξής: - Ο φίλος μας, φοβούμαι, είπε ο Κλεάνθης, θα έχει λίγη διάθεση να ξαναπιάσει τέτοια θέματα συζητήσεως, όσο θα βρίσκεσαι στην ομήγυρη και, για να σου πω την αλήθεια, Φίλωνα, θα προτιμούσα κι εγώ να διαλογιζόμουν με τον καθένα από σας χωριστά για ένα τόσο υψηλό και ενδιαφέρον θέμα. Το πνεύμα αφισβητήσεως που σε χαρακτηρίζει, μαζί με την αποστροφή σου για τις προκαταλήψεις του κοινού ανθρώπου, σε ωθεί να παίρνεις περίεργες θέσεις πάνω στη ρύμη του λόγου σου και δεν υπάρχει ιερό και όσιο, ακόμη και στα δικά σου μάτια, του οποίου να φείδεσαι σε αυτή την περίπτωση. - Οφείλω να ομολογήσω, απάντησε ο Φίλων, πως είμαι λιγότερο προσεκτ...

Ντέιβιντ Χιουμ   Ι Όπου οι θεοδικίες αποτυγχάνουν και ο Φίλων αρνείται την αγαθότητα του θεού. - Δεν διστάζω να αναγνωρίσω, είπε ο Κλεάνθης, ότι υπήρξα ικανός να υποπτευθώ πως η συχνή επανάληψη της λέξεως άπειρο, την οποία συναντούμε σε όλους τους θεολογικούς συγγραφείς, έχει μεγαλύτερη γεύση πανηγυρικού παρά φιλοσοφίας, και πως κάθε σκοπός διαλογισμού, ακόμα και θρησκείας, θα εξυπηρετείτο πολύ καλύτερα, αν μέναμε ικανοποιημένοι με πιο ακριβείς και σεμνότερες εκφράσεις. Οι όροι αξιοθαύμαστο, εξαίρετο, υπερθετικά μεγάλο, σοφό και άγιο, επαρκώς γεμίζουν τη φαντασία των ανθρώπων και οτιδήποτε επέκεινα, πέραν του ότι οδηγεί σε παραλογισμούς, δεν έχει καμιά επίδραση στις συμπάθειες ή στα συναισθήματα. ΄Ετσι, στο παρόν θέμα, εάν εγκαταλείψουμε κάθε ανθρώπινη αναλογία, μια που φαίνεται ότι αυτή είναι η πρόθεσή σου, Δημέα, φοβούμαι πως εγκαταλείπουμε κάθε θρησκεία και δεν διατηρούμε καμιά έννοια του μεγάλου αντικειμένου της λατρείας μας. Αν διατηρήσουμε την αναλο...

Ντέιβιντ Χιουμ   Ι Όπου προέλευση της θρησκείας αναγνωρίζεται η εμπειρία του κακού και η φυσική θεολογία γίνεται θεοδικία. - Η γνώμη μου είναι, το παραδέχομαι, απάντησε ο Δημέας, ότι ο κάθε άνθρωπος αισθάνεται, με κάποιον τρόπο, την αλήθεια της θρησκείας μέσα στην καρδιά του· και από μια επίγνωση της πενίας του πνεύματός του και της δυστυχίας του μάλλον, παρά από τον όποιο συλλογισμό, οδηγείται να αναζητήσει προστασία απ' αυτό το Ον, από το οποίο αυτός και όλη η φύση εξαρτώνται. Τόσο αγχώδεις ή τόσο οχληρές είναι ακόμη και οι καλύτερες περιστάσεις της ζωής, ώστε το μέλλον είναι ακόμη το αντικείμενο όλων των ελπίδων και των φόβων μας. Συνεχώς κοιτούμε προς τα εμπρός και προσπαθούμε με προσευχές, λατρεία και θυσίες να κατευνάσουμε αυτές τις άγνωστες δυνάμεις τις οποίες βρίσκουμε από εμπειρία τόσο ικανές να μας τυραννούν και να μας καταπιέζουν. Φτωχά πλάσματα που είμαστε! Ποιο καταφύγιο να υπήρχε για μας μέσα στις αναρίθμητες δυστυχίες της ζωής, αν η θρησκεί...